Ujaruk

Arferit mikisut

Kalaallit Nunaanni arferit mikisut pineqartillugit taakkununnga ilaapput qilalukkat qaqortat aamma qilalukkat qernertat, pisassiissutigineqartartut, aamma niisat, niisarnat, aarluarsuit kiisalu aarluit, pisassiissutigineqarneq ajortut

Neqai, mattai aamma orsui aamma qilalukkap qernertap tuugaavi pillugit arfernik mikisunik piniarsinnaavutit. Arfernit mikisunit qilalukkat qaqortat aamma qilalukkat qernertat pisassiissutigineqartarput taamaattumillu taakku piniarniarlugit inuussutissarsiutigalugu allagartaqartussaallutit.

Illit sunngiffimmi piniartutut qilalukkanik qaqortanik imaluunniit qilalukkanik qernertanik piniarsinnaanerlutit paaserusukkukku illit kommuninni innuttaasunik kiffartuussivimmut apeqquteqassaatit.

Pisassiissutit qanoq agguarneqarsimanera pillugit uani Naalakkersuisut.gl-imi annertunerusumik atuarsinnaavutit. Tassani aamma Kalaallit Nunaata arfernut mikisunut tunngasuni atsiorsimasaani nunani tamalaani isumaqatigiissutit pillugit atuarsinnaavutit.

Pisassiissutit aamma 2004/05-miit 2017-imut pisatigut killiffiit uani  aasinnaavatit, aamma tassani 2016-imi killiffiugallartoq aasinnaavat. Pisassiissutit tamakkerneqarsimanersut imaluunniit tamakkerneqarsimannginnersut nalornissutigigukku illit kommuninnut saaffiginnigit.

Qilalukkanik qaqortanik imaluunniit qilalukkanik qernertanik piniarsinnaavutit 

  • Atuuttumik inuussutissarsiutigalugu allagartaqaruit imaluunniit sunngiffimmi piniarnermut allagartaqaruit
  • Akuersissummik atulersitsisumi kommunimi inuit allattorsimaffianni  nalunaarsorneqartumik najugaqaruit
  • Piniarnermi sakkut inassutigineqartut atortakkit.

Illit kommunit akuersissummik atsiortarpoq. Taanna ukiumi pisassiiffiusumi akuersissutip atuuffigisaani qilalukkamik ataatsimik pisaqarnissamut akuersineruvoq. Maluginiassavat  nalunaarummi aalajangersarneqarsimasunit maleruagassanik sukanganerusunik kommunimi ileqqoreqqusanik illit kommunit akuersisimasinnaammat.

Piniarnermi sakkut

Toqussutaasumik aallaannitsinnak kivinnginnissaanut uumasoq sapinngisamik naalissimassavat. Qoorortuut akuerisaasumik minnerpaamik .30-06-imik (7,62 x 63 millimeter) sullullit taamaallaat atussavatit.

Aqutsiveqarfimmi Qaanaami kiisalu Tunumi aqutsiveqarfinni minnerpaamik 380 millimeterinik nigartallit qassutit taamaallaat atorsinnaavatit. Kalaallit Nunaanni sumiiffinni allani qilalukkanik qaqortanik aamma qilalukkanik qernertanik piniarnermi qassutit atorneqarnissaat inerteqqutaavoq.

Nunami allanngutsaaliukkami aamma Qimusseriarsuarmi pinngortitami eqqissisimatitami nunap ilaani 2-mi piniarnermi qajaq taamaallaat atorneqassaaq.

Timmisartut, qulimiguullit kiisalu angallatit motoorillit suulluunniit atorneqaqqusaanngillat. Sikumi silamilu pissutsit pisap qaqinneqarnissaanut sukkasuumik immikkullu ittumik iliuuseqarnissaq pisariaqartilerpassuk sassaniit illit angerlarsimaffinnut pisavit angerlaannissaat siunertaralugu qamuteralaat angallatillu atorneqarnissaat qinnutigisinnaavat.

Angallatit annerpaamik 14 meterimik takissuseqassaaq. Angallativit takissusissaq naammassisimappagu aamma GR normoqarpat illit sinnerlutit inuttatit aalajangersimasut piniarsinnaapput.

Umiarsuaq anaanaasoq atorsinnaanngilat, tassa umiarsuaq kalittaatitut imaluunniit assartuutitut atorneqartoq.

Ungusinerit qanoq ittulluunniit, tamakkiisumik ilaannakuusumilluunniit sissamut imaluunniit sikup sinaanut aalajangersaasut atorsinnaanngilatit.

Qilalukkamik qaqortamik imaluunniit qilalukkamik qernertamik annertuumik ikilerneqarsimasumik, imaluunniit aalisarnermi qassutinut imaluunniit aalisarnermi atortunut allanut nermussimasumik naapitaqaruit Aalisarnermut, Piniarnermut Nunalerinermullu Naalakkersuisoqarfimmiit siumoortumik akuerineqarnikkut qilalugaq qaqortaq imaluunniit qilalugaq qernertaq toqussinnaavat. 

Toqutsinissaq pisariaqarsimappat uumasoq nunaqqatigiinnut agguarneqassaaq, uumasoq nerisassatut naleqqussimappat. Saarnit tuugaallu Piniarnermut Naalakkersuisoqarfiup pigai aamma toqutsinerup kingorna ullut 14-t qaangiutsinnagit Postboks 269, 3900 Nuummut nassiunneqassallutik. Naalakkersuisoqarfik qanoq ilisimatissanerit uani annertunerusumik atuarsinnaavutit.

Sassat

Sassat paasineqarpoq tassaasut qilalukkat qaqortat imaluunniit qilalukkat qernertat sikumi imarnersami aalajangersimallutik nammineerlutit nikissinnaajunnaarsimasut. Illit sunngiffimmi piniarnissamut atuuttumik allagartaqaruit imaluunniit inuussutissarsiutigalugu piniarnermut allagartaqaruit sassani peqataasinnaavutit. 

Sassat sumiiffimmi oqartussanit soorlu sumiiffimmi piniarnermut aalisarnermullu nakkutilliisumit, politiinit imaluunniit Aalisarnermut, Piniarnermut Nunalerinermullu Naalakkersuisoqarfik sinnerlugu sumiiffimmi oqartussamit uppernarsarneqassapput, tamatumalu kingorna akuersisoqarsinnaalluni. Naalakkersuisoqarfimmiit akuersissummit pissarsisimatinnak sassanit pisaqarniarlutit aallartissinnaanngilatit.

Ima annertutigisunik pisaqassaatit isumannaatsumik qimussimik angerlamut pisatit assartorsinnaallugit.

Qilalugaq nunamut sikumulluunniit qaqinneqaannartorlu pilanneq aallartissavat. Nerineqarsinnaasut allallu atorneqarsinnaasut tamarmik angerlaanneqassapput imaluunniit inissikkallarneqarlutik. Pilaffiusimasup sinnikunut atorneqarsinnaanngitsunut salinneqarsimanissaa isumagissuat. Neqinik toqqorsinissaq atorlugu sumiiffimmi piniarnermut aalisarnermullu nakkutilliisumut nalunaassaatit.

Tuniniaaneq

Kommunimi imaluunniit nunaqarfimmi allaffiup pisaq naqissusiinikkut nalunaarsorneqartinnagu pisaq tuniniarsinnaanngilat. Akuersissutivit naqissuserneqarsimasup assilinera tamatigut takutissinnaassavat.

Qilalugaq qaqortaq aamma qilalugaq qernertaq saniatigut pisarineqarsimappat tuniniarsinnaanngilat.

Taamaallaat illit, inuussutissarsiutigalugu piniarnermut allagartaqartoq naqissuserneqarsimasumillu akuersissuteqartoq ukununnga tuniniaasinnaavutit:

  • Sumiiffinni kalaalimineerniarfinnut annikitsunillu tuniniaaneq
  • Suliffeqarfinnut, paaqqinniffinnut neriniartarfinnullu toqqaannartumik
  • Qilalukkamit qernertamik tuugaanik imaluunniit qilalukkap qaqortap kigutaanik tunisineq imaluunniit tuniniaaneq Akuersissutip normoqartoq allagartaq qilalukkap qernertap tuugaavanut ilivitsumut allunaasamik qilerneqarsimassaaq

Angallammut tuniniaasinnaanngilatit, kisianni nunami tunisassiorfimmut akuerisaasumut tunisisinnaallutit, inuussutissarsiutigalugu piniarnermut allagartaqaruit, akuersissutillu naqissuserneqarsimappat.

Qilalukkamit qaqortamit aamma qilalukkamit qernertamik unioqqutitsilluni pisarineqarsimasumit mattannik, neqinik tuugaanillu kigutinillu pisisinnaanngilatit imaluunniit tuniniaasinnaanngilatit, tunisisinnaanngilatit imaluunniit tigusisinnaanngilatit.

Qilalukkamit qernertamit tunisassiat soorlu kigutit imaluunniit tuugaat nunanut allanut tunineqarsinnaanngillat taamaallaallu Kalaallit Nunaata iluani tuniniarneqarsinnaallutit. Tamatumunnga pissutaapput CITES-imi maleruagassat. CITES-imi maleruagassat annertunerusumik uani atuakkit

Nalunaaruteqarneq

Pisat immikkut nalunaaruteqarluni immersugassami uani, akuersissuterpit peqatigisaanik tunniunneqartumi, kommunimut nalunaarutigissavat. Nalunaaruteqarnissamut pisussaaffimmut ilaapput pisat, saniatigut pisat aamma pissatat. 

Sassanit pisat sumiiffimmi aalisarnermut piniarnermullu peqatigiiffimmit nalunaarutigineqarput. Pisavit aamma PINIARNEQ-mi ukiumoortumik immersugassakkut nalunaarutiginissaat eqqaamassavat.

Pissataqarnermi tamatuma pinerata kingorna piaarnerpaamik piniarnermut aalisarnermullu nakkutilliisoq atassuteqarfigissavat.

Mattammit, neqimit imaluunniit tuugaap ilamernanit neqip ipiutaasartaanik misiligutissanik tunniussinissamut sumiiffinni kiffartuussivimmut pisussaaffeqarsinnaavutit suunera, ulloq sumilu pisarineqarsimaneranik paasissutissat ilanngullugit. 

Neqip ipiutaasartaanit misiligutissaq Pinngortitaleriffik, Postboks 570, 3900 Nuummut nassiunneqassaaq, arferit taakkulu atugaannik nakkutilliinermi atorneqartussaq.

Arferit mikisut allat

Niisanik, anarnamik, aarluarsummik, niisarnamik kiisalu aarlummik ukioq kaajallallugu piniarsinnaavutit. Naak taakku pisassiissutigineqarneq ajoraluartut pisatit ukiumoortumik immersugassami nalunaarutigissavatit. Arfermik kigutilimmik mikisumik piniarnermi peqataanermut piumasarineqarpoq atuuttumik sunngiffimmi piniarnermut imaluunniit inuussutissarsiutigalugu piniarnermut allagartaqarnissaq.

Atlantikup Avannaani Miluumasut Imarmiut pillugit Suleqatigiiffik – NAMMCO