Ujaruk

Inuussutissarsiutinut tapiissutit – taarsigassarsiat


Inuussutissarsiutinut tapiissutit tassaapput aalisartunut, piniartunut nunalerisunullu aningaasaqarnikkut ikiorsiissutit. Inuussutissarsiutinut tapiissutit tassaapput ernialerlugit inuussutissarsiutit siuarnissaannut tapiissutit, aamma taarsigassarsiarititat ernialersugaanngitsut akilersuutitaqanngitsullu

Uku periarfissaraatit:

  • Inuussutissarsiutinut tapiissutinit taarsigassarsiaqaruit, piffissaangalartillugu akiligassatit akilersimagukkit, taarsigassarsiavit ukiumut akiliutissartaasa 35 procentii tapiissutisiarisinnaavatit. Assersuutigalugu inuussutissarsiutinut tapiissutiniit taarsigassarsiatit 1.000 koruuninik akilersuiffigisarukkit, piffissarlu eqqorlugu akiliisimaguit, taava 35 procentii  350 koruunit angullugit tapisiarissavatit. Tassa imaappoq 1.000 koruunit aamma 350 koruunit assigiinngissutaat – tassalu 650 koruunit akilissagit. Piffissaliunneqartup qaangiutereernerani akiliiguit, taava akilersuininnut 1.000 koruunit akilissavatit.
  • Umiatsiaaqqamut pisinermi tapiissuteqartoqarsinnaavoq.  Umiatsiaaraq 16 fodinit 19 fodimut angissuseqassaaq. Sivikinnerpaami ukiuni marlunni inuussutissarsiutigalugu aalisartuullutillu piniartuusimassaatit.  Sumiiffik najukkat tassaassaaq aalisartunik amigaateqartoq. 
  • Qaanaami, Tunumi Kujataanilu, taakkulu nunaqarfittaani aalisartut piniartullu umiatsiaaqqamik inuussutissarsiutissaminnik qinnuteqarsinnaapput. Umiatsiaaqqap akiata 84 procentia tapiissutitut pineqartarpoq. Kalaallit Nunaata sinnerani tapiissutit 75 procentiullutik.
  • Nunalerinermi illuutissannut qinnuteqarsinnaavutit aamma utoqqalinerni illussannut qinnuteqarsinnaavutit, ingerlatsinermut atortuutinut, sanasunut aningasartuutit matussusertissinnaanissaannut aamma qinnuteqarsinnaallutit. 15 procentit angullugit inuutissarsiorninnut illuutigisassannut qinnuteqarsinnaavutit. 95 procentit angullugit nammineerlutit illuliassavit nalinganut qinnuteqarsinnaavutit. Nunagissaanissamut qinnuteqarsinnaallutit – tamatumunnga qinnuteqaruit nunalerinermut siunnersortit nalilissavaat. Tamatumani nunagissagassap qanoq annertuginera tunngaviussaaq.

Inuussutissarsiutinut tapiissutinik qinnuteqarniaruit qinnutit Aalisarnermut, Piniarnermut Nunalerinermullu Naalakkersuisoqarfimmut nassiutissavat. 

Kommunerisanni inuussutissarsiornermut siunnersortimik qinnuteqaativit immersorneqarnerani  ikiorneqarsinnaavutit aamma nunalerinermik siunnersorteqarfimmit, NUSI, imaluunniit aalisartunut piniartunullu siunnersorteqarfimmit, AAPISI, ikiorneqarsinnaallutit.

Atugarisavit allannguutaat pinngitsuunngivillutit ilisimatitsissutigissavatit. Tapiissutinik tapiissuteqartussaatitaanat pisimaguit, taakku taarsersorneqarnissaannik piumaffigineqarsinnaavutit.

Ima iliorsimaguit taarsersortariaqalersinnaavatit:

  • Inuussutissarsiutinut tapiissutinut pinngitsoorani naammassineqartussat naammassisimanngikkukkit 
  • Umiatsiaaqqat tapiiffigineqarninniit ukiut arfinillit qaangiutsinnagit tunisimagukku
  • Umiatsiaaqqat taarsigassarsianut sallunaveeqqusiussimagukku 
  • Umiatsiaaqqavit qaammatini kingullerni aqqaneq marlunni sumut atorsimallugu uppernarsarsinnaanngikkukku

Maalaarut

Inuussutissarsiutinut tapiissutinik qinnuteqarninni akuerineqanngikkuit, ima maalaaruteqarsinnaavutit:

  • Akuerineqannginnerit tunngavissaqarsorinngikkukku
  • Qinnuteqarninnut tunngasumik nutaamik paasissutissaqarsorigukku 

Akuerineqanngikkuit maalaarutit ullut 14-init qaangiutsinnagit nassiutissavat.

Maalaarut unnga nassiunneqassalluni: Aalisarnermut, Piniarnermut Nunalerinermullu Naalakkersuisoqarfik.

Eqqaamassavat maalaarutit tunngavilersussagakku.

Maalaarutit suliarineqareerpat akineqassaatit.

Naalakkersuisoqarfiup akissutaa naammaginngikkukku Ombudsmandimut ingerlateqqissinnaavat.