Ujaruk

Inuussutissarsiutinut tapiissutinit taarsigassarsineq

Inuussutissarsiutinut tapiissutit tassaapput aalisartunut, piniartunut nunalerisunullu aningaasatigut ikiorsiissutit. Inuussutissarsiutinut tapiissutit tassaasinnaapput inuussutissarsiutip inerisarnissaanut taarsigassarsiat aamma tapiissutit

Taarsigassarsiat tassaapput inuussutissarsiutinut tapiissutit ilaat, ukiumut 4 procentimik ernialerlugit utertillugit akiligassatit. Tapiissutit tassaapput inuussutissarsiutinut tapiissutit ilaat, aallaavittut isigalugu utertillugit akilerneqartussaanngitsut. Taarsigassarsianit pisortanut akiitsunut akilersuisinnaanngilatit.

Aalisartuuguit, piniartuuguit imaluunniit nunalerisuugit inuussutissarsiutinut tapiissuteqartarnermi taarsigassarsiassanik tapiissutinillu qinnuteqarsinnaavutit ima iliussaguit:

• Angallatit iluarsaakkusukkukku, motoorit taarserusukkukku, sillimaniarnermut atortunik pissarserusukkuit imaluunniit aalisarnermut atortunik pissarserusukkuit

• Savaateqarfimmik nunaateqarfimilluunniit aallartiterusukkuit allap pigisimasaanik nangitserusukkuit, amerlanernik uumasuutitaarusukkuit imaluunniit ingerlatsinermut atortunik amerlanerusunik peqalerusukkuit

Inuussutissarsiutinut tapiissutiniit taarsigassarsinissamik qinnuteqaaat Aalisarnermut, Piniarnermut Nunalerinermullu Naalakkersuisoqarfimmut nassiutissavat.  Aalisariutitaarniarlutit taarsigassarsiniaruit immersuiffissaq ugguuna aasinnaavat imaluunniit najukkanni illu sullissivimmut piniarsinnaavat.

Nunaatilinnut immikkut qinnuteqarfissaqarpoq. Qinnuteqaatit Savaatillit Peqatigiit Suleqatigiissut, SPS, siunnersuisoqarfiannut nassiutissavat.

Qinnuteqarninnut ilanngullugu uppernarsissavat aalisartutut, piniartutut nunalerisutullu inuussutissarsiuteqarsinnaanerit. Kommunerisanni inuussutissarsiornermut siunnersorti SPS-iluunniit qinnuteqaatinnut tapersiummik oqaaseqartissinnaavat.

Qinnuteqaatinnut uku ilanngullugit nassiutissavatit:

• Ukiunut tulliuttunut pingasunut missingersuutit

• Akileraartarnermut qullersaqarfimmit naatsorsuutit ukiuni kingullerni pingasuni inaarnerat

Aningaaserivinnit ikiorneqarlutit uppernarsassavat isumaqatigiissutit naapertorlugit naafferartumik akiliisinnaassuseqarsinnaanerit, aamma aallaqqaasiuteqarsinnaanerit uppernarsassallugu. Qinnuteqaativit 10 procentia nammineerlutit aallaqqaasiutigissavat. Aatsaat nunaleriniarlutik aallartinniartut  5 procentimik aallaqqaasiuteqassapput.  Allanik taarsigassarsiarisimavit uppernarsaatai.                                                                                                                                                            

• Aalisartuuguit aalisarsinnaanermut akuersissutivit uppernarsaataa

• Kommunerisavit kiffartuussiviani sulisunit siunnersorneqarlutit immersuisinnaavutit. Aalisarnermut, Piniarnermut Nunalerinermullu Naalakkersuisoqarfimmut ikioqqullutit attaveqarsinnaavutit.

• Inuussutissarsiutinut tapiissutinit taarsigassarseriaruit atsiussaatit piffissami aalajangersimasumi naafferartumik taarsersuisarnissat pillugu.  Piffissaq eqqorlugu taarsersuinngikkuit ima pineqassaatit:

1. Allakkanik nukingisaarutinik nassinneqassaatit

2. Akilersuisimalinngikkuit inuussutissarsiutinut tapersiisarfiup, ESU, akileraartitsisarfiup akilinngitsuukkanut akiliisitsiniartarfianut ingerlateqqissavaa, tassanngaanniit akiliisitsiniarneq isumagineqalissalluni

3.  Akiliisitsiniartarfiup akiligassatit tamaasa ataatsikkut akileqqusinnaavai,  imaluunniit aningaasarsiavit ilaannit naafferartumik pinngitsaaliissummik akileraartissinnaalerlutit

Immikkut piumasaqaatit naammassisariaqarpatit, taarsersugassatit tapiissutisiatillu apeqqutaallutik. Taakku pillugit APNN-imut paasissutissanik piniarsinnaavutit.

Taarsigassarsiatit naafferartumik akilersinnaanngikkukkit, akilersuinissannut unititsigallarnissamik qinnuteqarsinnaavutit, ukiut marluk angullugit unitsikkallarsinnaassallugit. Akuerineqarsinnaavutit:

• Piffissaagallartumi akiliisinnaajunnaassuseqarsimaleruit. Napparsimallutit sulisinnaajunnaarallarsimaguit, piffissami sulisinnaajunaarsimallutit

Taarsersuinissat unitsikkallarusukkukku, tamanna Aalisarnermut, Piniarnermut Nunalerinermullu Naalakkersuisoqarfimmut ilisimatitsissutigissavat.  

Pingaaruteqarpoq missingersuutitit ilanngullugit nassiutissagakkit aamma nassuiaassutigissavat  sooq akilersuisinnaasimannginnerlutit.

Ukiut marluk qaangiutsinnagit akilersuillutit aallartissinnaavutit. Qaammatit akilersuiffigisimanngisatit taarsersorneqarneri sivitsorneranik kinguneqassaaq.